Diyalog Tamamlama
Nedir? İki kişi arasında geçen kısa bir konuşma verilir (genellikle dört replik). Repliklerden biri boştur; beş şıktan (A–E) hangisinin oraya geleceğini bulursunuz. Ölçülen şey: dilbilgisi değil, konuşmanın mantığı — kim ne sordu, kim neye cevap veriyor, hangi tonla?
Boşluğun komşu noktalama işaretine bakarak ipucunun nerede olduğunu bilmek: nokta mı, soru işareti mi?
Uyum denetimlerini yapmak: zamir, yardımcı fiil, zaman (So do I / Neither can I kalıpları dahil).
Dilbilgisi kusursuz ama gidişata uymayan repliği tanımak — bu tipin bir numaralı çeldiricisi.
Şunu bilin: Şıkların beşi de doğru İngilizcedir ve konuyla ilgilidir. Hiçbiri "bozuk cümle" değildir. Ayıran şey yerinde olup olmamasıdır: soruya cevap mı veriyor, cevabı mı soruyor, konuşmayı ilerletiyor mu?
Önce terimler (1/2)
Renk anahtarı: mavi = birinci konuşmacı, yeşil = ikinci konuşmacı, sarı kesik çerçeve = boşluk, yeşil alt çizgi = kararı veren ipucu, sarı kutu = noktalama işareti, turkuaz = yardımcı fiil / zamir uyumu, açık yeşil = doğru şık, kırmızı = yanlış şık.
Bir konuşmacının tek seferde söylediği sözdür. Diyalog repliklerin sırayla dizilmesidir: A → B → A → B.
Boşluk hangi konuşmacıya aitse, o kişinin rolünü üstlenirsiniz: soran mı, cevaplayan mı, öneren mi?
Boşluğun komşusundaki işaret ipucunun yerini gösterir.
? gördüyseniz cevap o soruya bağlıdır. . gördüyseniz ipucu genellikle boşluktan sonraki replikte saklıdır. Bu tek alışkanlık, aramayı yarıya indirir.
Konuşma boyunca aynı kişiler ve aynı zaman sürer. Bir replik bunları bozuyorsa yerinde değildir.
Örnek: soru Did you…? ise cevap geçmiş zamanda olmalı; I will diye başlayan şık elenir.
Konuşmanın resmiyet düzeyidir: bir öğrenci arkadaşıyla mı, bir görevliyle mi konuşuyor?
Dilbilgisi doğru ama tonu uymayan replik yanlıştır: resmi bir başvuru konuşmasında No way! gibi bir cevap yerinde değildir.
Önce terimler (2/2) — soru ve cevap türleri
Bu tipte cevabı bulmanın yarısı, sorunun türünü tanımaktır. Üç soru türü ve onlara uyan cevap biçimleri:
What / Where / When / Why / How ile başlar ve bilgi ister.
Cevabı Yes/No olamaz. Why did they cancel it? sorusuna Yes, they did. cevabı verilmez — sebep beklenir.
Yardımcı fiille başlar: Do / Did / Have / Are / Can…
Cevap genellikle kısa onay ya da ret + açıklamadır: Yes, but… / Not really; I…
Why don't we…? / Shall we…? / How about…? / Could you…?
Bunlar soru gibi görünür ama bilgi istemez; kabul, ret ya da karşı öneri beklerler.
Olumlu cümleye: So do I / So am I · olumsuz cümleye: Neither do I / Neither can I.
Yardımcı fiil karşıdaki cümleden alınır: I can't swim. → Neither can I. (Neither do I burada yanlıştır.)
Ek işaret — cevabın ilk kelimesine bakın: Boşluktan sonraki replik doğrudan bir açıklamayla başlıyorsa (Because…, bir sebep, bir tarih, bir sayı), boşlukta o bilgiyi isteyen bir Wh- sorusu vardır. Ama cevap önce onay ya da ret veriyorsa (Yes… / Not really… / Not exactly…) ve açıklama ondan sonra geliyorsa, boşluktaki soru bir yes/no sorusudur. Aradaki fark tek kelimeliktir ve soruyu bitirir.
Bu soru tipi nasıl kurulur?
Sorular 44–48 arasıdır: beş ayrı diyalog, her birinde tek boşluk.
Diyalog genellikle dört repliktir ve iki konuşmacı isimle ya da harfle ayrılır.
Boşluk başta, ortada ya da sonda olabilir. Yeri, sizden beklenen işi belirler: soru sormak, cevap vermek ya da konuşmayı kapatmak.
Beş şık da dilbilgisi olarak doğrudur ve konuyla ilgilidir; eleme dilbilgisiyle yapılmaz.
Konular günlük ama ölçülüdür: iş yeri, üniversite, seyahat, sağlık, teknoloji. Argo ve şakalaşma yoktur.
Dilbilgisi kusursuz, gidişata uymayan replik. En sık biçimi: Wh- sorusuna Yes/No ile cevap veren şık, ya da sorulmamış bir soruya cevap veren şık.
İkinci sık biçimi: konuşmanın bir sonraki repliğine uyan ama boşluğa uymayan cevap. Bu yüzden seçtiğinizi yerine koyup diyaloğu baştan sona okumak şarttır.
Konum 1 — boşluk cevap yerinde
Boşluktan önce bir soru varsa (?), boşluk o sorunun cevabıdır. Ama iş orada bitmez: boşluktan sonraki replik cevabınızın nasıl olması gerektiğini de söyler.
Kerem: ---
Ayşe: That's a good idea. The lab hours are very heavy in the other one.
Kerem: Exactly. I don't want to spend three afternoons a week in a laboratory.
Çözüm: B. Kararı veren replik boşluktan sonrakidir: That's a good idea demek için ortada bir karar olmalı, ayrıca "diğerinin laboratuvar saatleri ağır" cümlesi iki ders arasında bir seçim yapıldığını gösterir. B ikisini birden karşılıyor.
A yanlış: karar verilmemiş, oysa sonraki replik bir fikri övüyor. C yanlış: bir karar değil, kişisel bir itiraf; "iyi fikir" diyecek bir şey yok. D yanlış: soruya soruyla karşılık veriyor, konuşmayı ilerletmiyor. E yanlış: konu gelecek dönem; geçmiş bir deneyim seçim bildirmiyor.
Konum 2 — boşluk soru yerinde
Boşluktan önce nokta (.) varsa ipucu neredeyse her zaman boşluktan sonraki repliktedir: o cevaba hangi soru sorulmuş olmalı?
Selin: ---
Deniz: Mainly the noise. It's almost impossible to study after ten at night.
Selin: I see. Have you looked at the flats near the east gate?
Çözüm: D. Cevap Mainly the noise bir sebep bildiriyor; mainly ise birden çok sebepten en önemlisini seçiyor. Sebep isteyen soru D'dir.
A ve C yanlış: yes/no soruları — cevabı Yes/No ile başlamalıydı, oysa gelen cevap doğrudan bir sebep. B yanlış: zaman sorar, cevap bir tarih olurdu. E yanlış: soru değil öneri; arkasından sebep açıklaması gelmesi beklenmez. Kural: Wh- sorusu bilgi ister; gelen cevabın türü (sebep, zaman, kişi, yer) hangi Wh- kelimesinin doğru olduğunu söyler.
Konum 3 — boşluk sonda
Boşluk son replikse ipucu tamamen geridedir. Aranan şey konuşmayı kapatan bir hamledir: kabul, ret, teşekkür ya da bir sonraki adımı bildirme.
Elif: That's a problem for me; I teach until noon on Thursdays.
Murat: I can present your part if you send me the slides.
Elif: ---
Çözüm: C. Son replik, kendisinden önceki teklife cevap vermek zorundadır. Murat somut bir teklif yapmış (slaytları gönder, ben sunayım); C hem teklifi kabul ediyor hem de bir sonraki adımı söylüyor.
A yanlış: teklifi görmezden gelip Elif'in kendi sorununu geri getiriyor. B yanlış: konuşma bir çözüme ulaşmışken başa dönüyor. D yanlış: dersleri olan kişi Elif'in kendisi; kendi programına şaşıramaz — rol karışıklığı. E yanlış: toplantının taşındığı ilk replikte söylenmiş; bu cevap onu çürütüyor.
Uyum denetimleri — zamir, yardımcı fiil, zaman
Bu denetimler anlamı okumadan şık eler. Özellikle katılma kalıplarında tek doğru biçim vardır.
Burcu: ---
Ali: Maybe we should ask the department for a short training session.
Çözüm: E. İki kural birden çalışır: (1) cümle olumsuz olduğu için katılma Neither ile yapılır; (2) yardımcı fiil karşıdaki cümleden alınır — orada can't var, öyleyse can kullanılır.
Olumluya: So + yardımcı fiil + özne → I'm tired. → So am I.
Olumsuza: Neither + yardımcı fiil + özne → I don't smoke. → Neither do I.
Yardımcı fiil yoksa do / does / did kullanılır. Devrik sıra zorunludur: So am I (≠ So I am).
Soru Did you…? ise cevap geçmişte olur; Have you…? ise Yes, I have biçiminde karşılanır.
Zamirler de takip edilir: A "senin bölümün" derken B'nin cevabı "onların bölümü" diye devam ediyorsa kişi kaymıştır.
Diğer şıklar neden yanlış: A ve B olumsuz cümleye So… ya da yanlış yardımcı fiille karşılık veriyor; C olumluya katılma biçimi; D ise tam tersini söylüyor, oysa sonraki replikte Ali "birlikte eğitim isteyelim" diyerek ortak bir sorunu varsayıyor.
İşlev ve ton — replik ne iş yapıyor?
Her replik bir iş yapar. Boşluğun hangi işi yapması gerektiğini bilirseniz şıkların çoğu kendiliğinden elenir.
| Önceki replik | Boşluktan beklenen iş | Tipik kalıplar |
|---|---|---|
| Öneri: Why don't we…? / How about…? | Kabul, ret ya da karşı öneri | That sounds good. / I'd rather… / Actually, could we…? |
| Rica: Could you…? / Would you mind…? | Kabul + koşul, ya da nazik ret | Of course, as long as… / I'm afraid I can't, because… |
| Şikâyet ya da sorun bildirme | Çözüm önerme ya da anlayış gösterme | Have you tried…? / I know what you mean. |
| Teklif: I can do it for you. | Kabul + teşekkür, ya da kibar ret | That would really help. / Thanks, but I've already… |
| Bilgi verme (nokta ile biten cümle) | Ayrıntı sorma ya da yorum yapma | What made you…? / In that case… |
| Wh- sorusu | İstenen bilgiyi verme | Sebep, zaman, kişi, yer — asla Yes/No |
| Kötü haber | Üzüntü + çözüm arama | That's a shame. Is there any way to…? |
Ton uyarısı: Diyaloglar ölçülü bir dille yazılır. No way! / You must be joking! gibi sert ya da çok samimi replikler, konuşmanın geri kalanı resmiyse yanlıştır. Aynı biçimde, arkadaş sohbetinde aşırı resmi bir kalıp (I would be most grateful if…) da yerinde değildir.
Çeldirici kalıpları
Beş şık da doğru İngilizcedir. Yanlış olanlar şu beş kalıptan birine göre yazılır.
Wh- sorusuna Yes/No ile karşılık vermek, ya da yes/no sorusuna doğrudan bir sebeple başlamak.
En kolay yakalanan kalıptır; ilk taramada bunu arayın.
Yanlış yardımcı fiil (So do I yerine Neither can I gerekirken), kayan zamir ya da zaman.
Anlam okumadan elenir.
Boşluğa değil, diyaloğun bir sonraki repliğine yakışan cevap. Yerine koyunca "bir şey eksik" hissi verir.
Bu yüzden seçtikten sonra diyalog baştan sona okunur.
Dilbilgisi doğru ama fazla sert, fazla samimi ya da fazla resmi bir replik.
Konuşmanın geri kalanındaki üsluba bakın; şık oraya "yabancı" düşüyorsa elenir.
Repliği yanlış konuşmacı söylüyormuş gibi yazılmış şık: kendi bildiği bir şeye şaşırmak, kendi teklifini kabul etmek gibi.
Kontrol: "Bunu bu kişi söyler mi? Bu bilgi zaten onda var mı?"
Öncekine cevap verir, sonrakine zemin hazırlar ve konuşmayı bir adım ilerletir.
Üçünü birden yapan tek şık vardır; yapamayan ne kadar doğru görünürse görünsün yanlıştır.
Strateji — beş adım
Diyaloğu şıklara bakmadan okuyun. Kim kiminle, hangi konuda konuşuyor? Ton resmi mi, samimi mi?
Boşluğun yerini ve noktalamasını işaretleyin. Önce ? varsa cevap arayın; önce . varsa ipucu için sonraki repliğe bakın; boşluk sondaysa bir önceki repliğe cevap arayın.
Boşluğun işini adlandırın: soru mu soruyor, cevap mı veriyor, kabul mü ediyor, öneri mi getiriyor?
Uyum taraması yapın: soru türü, yardımcı fiil, zamir, zaman, ton. Bu tarama genellikle beş şıkkı ikiye indirir.
Seçtiğinizi yerine koyup diyaloğu baştan sona okuyun. Konuşma akıyorsa doğrudur; bir yerde "bu neye cevap?" diyorsanız yanlıştır.
Sadece boşluktan önceki repliği okuyup uyan ilk şıkkı işaretlemek.
Neden yanlış: Şıkların birkaçı öncekine uyacak biçimde yazılır; ayıran şey sonraki repliktir. Diyalog iki yönlü bir zincirdir, tek yönlü okunmaz.
Öğrencilerin en sık yaptığı hatalar
| Yapılan | Yapılması gereken | Neden |
|---|---|---|
| Sadece boşluktan önceki repliğe bakmak | Sonraki repliği de okumak | Kararı çoğu zaman sonraki replik verir. |
| Wh- sorusuna Yes/No'lu şık seçmek | Soru kelimesinin istediği bilgiyi aramak | Why / How / What bilgi ister, onay değil. |
| Katılma kalıbında yardımcı fiili değiştirmek | Yardımcı fiili karşı cümleden almak | I can't… → Neither can I; Neither do I yanlıştır. |
| Noktalamayı görmezden gelmek | Boşluğun komşusundaki ? / . işaretini okumak | İpucunun önde mi arkada mı olduğunu o söyler. |
| Tonu hesaba katmamak | Konuşmanın resmiyet düzeyini belirlemek | Dilbilgisi doğru ama tonu yanlış replik çeldiricidir. |
| Rol karışıklığını fark etmemek | "Bunu bu kişi söyler mi?" diye sormak | Kendi bildiği şeye şaşıran replik yanlıştır. |
| Uzun ve ayrıntılı şıkkı doğru sanmak | Uzunluğa değil işleve bakmak | Doğru cevap kısa da olabilir; ölçü ilerletme gücüdür. |
| Seçtikten sonra diyaloğu okumamak | Yerine koyup baştan sona okumak | Kopukluk ancak akış içinde duyulur. |
Ezber kartı — komşuya bak, işi bil
| Boşluğun komşusunda gördüğün | Boşlukta aradığın |
|---|---|
| Önce Wh- sorusu (Why / How / What…?) | İstenen bilgi: sebep, yöntem, ayrıntı — Yes/No değil |
| Önce yes/no sorusu (Did / Have / Are…?) | Kısa onay ya da ret + açıklama |
| Sonra doğrudan bir sebep (Because…) | Sebep soran bir Wh- sorusu |
| Sonra önce onay/ret, sonra açıklama (Not really. It's more that…) | Bir sebep öneren yes/no sorusu |
| Sonra bir tarih ya da saat | When…? sorusu |
| Sonra That's a good idea / I agree | Bir karar ya da öneri |
| Önce olumsuz bir cümle | Neither + aynı yardımcı fiil + özne |
| Önce olumlu bir cümle | So + aynı yardımcı fiil + özne |
| Önce bir teklif (I can do it…) | Kabul + sonraki adım, ya da kibar ret |
| Önce bir öneri (Why don't we…?) | Kabul, ret ya da karşı öneri |
| Boşluk son replikte | Konuşmayı kapatan hamle; başa dönen şık yanlış |
Tam örnek (1/2) — adım adım
Önce kendiniz çözün, sonra → tuşuyla çözümü açın.
Emre: ---
Ceren: Not really. It's more that I never manage to get there before it closes.
Emre: Then a place that opens early in the morning might suit you better.
44 → A. Cevap Not really ile başlıyor: bu, bir yes/no sorusuna verilen kısmi rettir. Devamı da (It's more that…) "asıl sebep başka" demektir — yani soruda bir sebep önerilmiş olmalı. A tam olarak bunu yapıyor.
B yanlış: kapanış saati sorulsaydı cevap bir saat olurdu. C özellikle tehlikeli: anlamlı bir öneri ama Emre bunu zaten bir sonraki replikte söylüyor — klasik "sonraki repliğe uyan şık" çeldiricisi; üstelik boşlukta söylenseydi Not really cevabı anlamsız kalırdı. D yanlış: karşı cümle olumlu bir karar, katılma kalıbı buraya oturmaz. E yanlış: cevabın devamı yeni bir salondan değil, saat sıkıntısından söz ediyor.
Tam örnek (2/2) — boşluk son replikte
Patient: Is there anything later the same morning?
Receptionist: There's a slot at half past eleven, but you'd need to arrive fifteen minutes early to fill in the forms.
Patient: ---
45 → D. Son replik, kendisinden önceki bilgiyi kabul edip konuşmayı kapatmalı. Görevli iki şey söyledi: saat 11.30 ve on beş dakika erken gelme şartı. D ikisini birden karşılıyor — 11.15, 11.30'dan tam on beş dakika öncesidir.
A yanlış: hem ton olarak sert (resmi bir randevu konuşması), hem de mantıksız — teklif edilen saat erken değil, geç. B yanlış: konuşma çözüme ulaşmışken yan bir konu açıyor, randevuyu kabul etmiyor. C yanlış: dokuz randevusunun dolu olduğu ilk replikte söylendi. E yanlış: dilbilgisi doğru ama görevlinin şartını görmezden geliyor; erken gelme talimatı boşa çıkıyor.
Soruyu çözerken dört adım
Diyaloğu şıksız okuyun: kim, kiminle, hangi konuda, hangi tonda?
Boşluğun yerini ve komşu noktalamasını işaretleyin; ipucunun önde mi arkada mı olduğunu belirleyin.
Boşluğun işini adlandırın (soru / cevap / kabul / öneri) ve uyum taraması yapın: soru türü, yardımcı fiil, zamir, zaman, ton.
Seçtiğinizi yerine koyup diyaloğu baştan sona okuyun. Akıyorsa doğrudur.
Diyalog tamamlama 5 sorudur ve sınavın en hızlı çözülebilen bölümlerinden biridir: metinler kısadır, kelime yükü düşüktür, karar birkaç saniyede verilebilir. Bu yüzden zaman baskısı altında kazanç bölgesidir — burada kazanılan dakikalar okuma bölümüne aktarılır.
Konular günlük ama kurumsal hayattan gelir: üniversite, iş yeri, randevu, seyahat, sağlık. Argo yoktur; ölçülü ve nazik bir dil kullanılır. Bu yüzden burada asıl kazandıran şey kelime ezberi değil, kalıp bilgisidir: öneri, rica, kabul, kibar ret ve katılma kalıpları.
Çalışma yöntemi: yanlışlarınızı beş kalıba göre etiketleyin — soru türü, uyum, sonraki repliğe uyan şık, ton, rol karışması. Hangi kalıba düştüğünüz birkaç denemede ortaya çıkar; o kalıbı öğrenmek beş sorunun tamamını güvenceye alır.
Aklınızda kalsın
Beş şık da doğru İngilizcedir. Ayıran şey dilbilgisi değil, repliğin yerinde olmasıdır.
Noktalama adres verir: önce ? varsa cevap arayın; önce . varsa ipucu sonraki replikte.
Wh- sorusuna Yes/No cevap verilmez. Gelen cevabın türü hangi soru kelimesinin doğru olduğunu söyler.
Katılma kalıbı: olumluya So + yardımcı fiil + özne, olumsuza Neither + yardımcı fiil + özne; yardımcı fiil karşı cümleden alınır.
Doğru replik üç iş birden yapar: öncekine cevap verir, sonrakine zemin hazırlar, konuşmayı ilerletir.
Ton ve rol denetimi: "Bunu bu kişi, bu ortamda söyler mi?"
Sonraki repliğe uyan şıkka dikkat. Seçtikten sonra diyaloğu baştan sona okuyun.
Extra Practice — şimdi çözerek pekiştirin. Bu dersin karşılığı test seti: Diyalog Tamamlama (YDT Practice).
TESTİ AÇ →