Cloze Test
Nedir? Bir paragrafın içinden beş kelime silinir, her boşluk için beş şık (A–E) verilir. Farkı şu: diğer sorularda tek cümleye bakarsınız; burada cevabı çoğu zaman başka bir cümle belirler. Bu yüzden cloze bir bilgi sorusu değil, bilgiyi metinde kullanma sorusudur.
Her boşluğun hangi türden olduğunu (dilbilgisi / bağlaç / kelime / edat / edat grubu) bir bakışta anlamak.
Boşlukları sırayla değil, kolaydan zora doğru çözmek.
Cevabı komşu cümlelerden çıkarmak: zaman zinciri, gönderim kelimeleri, anlam yönü.
Ön koşul: Bu ders yeni bir dilbilgisi öğretmez. Zamanlar, bağlaçlar, edatlar ve kelime derslerinde öğrendiklerinizi paragraf ortamında kullanmayı öğretir.
Önce terimler (1/2)
Renk anahtarı: sarı kesik çerçeve = boşluk, yeşil = cevabı veren ipucu, mavi = gönderim kelimesi, açık yeşil = doğru cevap.
Paragraf, aynı konuyu işleyen ve birbirine bağlı cümleler dizisidir. Cümleler bağımsız değildir; biri diğerine gönderme yapar.
Bu yüzden bir boşluğun cevabı, o cümlede hiç bulunmayabilir. Bir önceki ya da sonraki cümlede olabilir.
Cümlelerin birbirine kelimelerle bağlanmasıdır: bağlaçlar (however, therefore), gönderim kelimeleri (this, they), tekrar edilen isimler.
Sleep improves memory. This effect is strongest in children.
Uyku hafızayı geliştirir. Bu etki çocuklarda en güçlüdür.
This kelimesi bir önceki cümlenin tamamına gönderme yapıyor. Cloze boşlukları çoğu zaman bu bağlantı noktalarına konur.
Daha önce söylenmiş bir şeyin yerine geçen kelimedir: it, they, this, these, such, the former, the latter.
Bunlar boşluğun tekil mi çoğul mu, hangi ismi kastettiğini ele verir. Bir cloze sorusunda bunlar sizin en güvenilir ipucunuzdur.
Cloze'da şıklar beşi de dilbilgisel olarak yerleşebilecek biçimde seçilir. Yani "hangisi cümleye oturuyor" diye bakmak sizi hiçbir yere götürmez.
Karar her zaman anlam ya da metin bağlantısı üzerinden verilir.
Önce terimler (2/2) — beş boşluk türü
Bir cloze parçasındaki beş boşluk rastgele dağılmaz. Neredeyse her zaman şu türlerden gelir. Türü tanımak, nereye bakacağınızı söyler.
Şıklar aynı fiilin farklı hâlleridir: has increased / increased / will increase / increasing
Nereye bakılır: paragrafın genel zamanına ve cümledeki zaman zarfına. Bu türde cevap metnin tamamındadır.
Şıklar bağlayıcılardır: however / therefore / for example / in addition
Nereye bakılır: boşluktan önceki ve sonraki cümlenin ilişkisine. İki cümle aynı yöne mi gidiyor, ters mi düşüyor?
Şıklar yakın anlamlı kelimelerdir: increase / develop / expand / extend
Nereye bakılır: boşluğun eşleştiği isme (eşdizim) ve cümlenin olumlu/olumsuz yüküne.
Şıklar tek kelimelik edatlardır: in / on / to / for / with
Nereye bakılır: boşluğun solundaki kelimeye. Bu tür tamamen kalıp bilgisidir; metne bakmaya bile gerek kalmaz.
Şıklar birden çok kelimeli öbeklerdir: due to / in spite of / in the light of / as a result of / regardless of
Nereye bakılır: boşluktan sonrasına (isim öbeği gelir) ve iki bölüm arasındaki mantık ilişkisine — sebep mi, zıtlık mı, dayanak mı? Bu tür bağlaç boşluğuna benzer ama tek fark: arkasına cümle değil isim gelir.
Neden bu ayrım önemli? Çünkü her tür farklı yere baktırır. Edat boşluğu için paragrafı okumak zaman kaybıdır; bağlaç boşluğu için tek cümleye bakmak ise imkânsızdır.
Bu soru tipi nasıl kurulur?
YDT İngilizce 80 sorudur; Cloze Test bölümü 5 sorudur ve tek bir paragraf üzerine kuruludur. Bu dağılım 2018'den bu yana değişmemiştir.
Boşlukların hangi türden geleceği açıklanmaz; aşağıdakiler sayı iddiası değil, soru tipinin yapısal değerlendirmesidir.
Beş soru aynı metinden gelir. Bu bir avantajdır: metni bir kez anlarsanız beş soruyu birden çözersiniz. Ama aynı zamanda risktir — metni yanlış anlarsanız beşini birden kaybedersiniz.
Boşluklar rastgele dağılmaz. Çıkmış sınavlarda tekrar eden düzen şudur: bir edat + bir kelime/phrasal verb + bir bağlayıcı zarf (However/Therefore/Instead) + bir fiil biçimi (zaman ya da -ing/to) + bir edat grubu (due to, in the light of).
Yani beş boşluk beş ayrı beceriyi ölçer. Tek bir konuya çalışmak bu bölümü kurtarmaz.
Beş şık da cümleye dilbilgisel olarak yerleşir. Eleme yapmak için anlam ya da metin bağlantısı gerekir; "kulağa doğru geliyor" yöntemi burada çalışmaz.
Tür 1 — Dilbilgisi boşluğu: zaman zinciri
Bu türde en sık hata, sadece boşluklu cümleye bakmaktır. Paragrafın bir genel zamanı vardır ve boşluk ona uymak zorundadır.
A) discovered B) have unearthed C) will unearth D) had unearthed E) are unearthing
Beşi de dilbilgisi olarak boşluğa oturur. Karar metinden gelir.
"Since then" ifadesi geçmişte başlayıp bugüne uzanan bir süre gösterir.
Son cümle "is still continuing" diyor — iş hâlâ sürüyor.
Geçmişte başlayıp süren iş → Present Perfect (have + V3).
D şıkkı (had unearthed) daha eski bir olayı gerektirir; burada öyle bir olay yok. C (will) geleceği gösterir, "since then" ile çelişir. E (are unearthing) şu ana odaklanır, 1994'ten bugüne biriken toplamı anlatmaz.
Kural: Dilbilgisi boşluğunda önce komşu cümlelerin fiillerini okuyun. Paragrafın zamanı neyse boşluk ona bağlanır.
Tür 2 — Bağlaç boşluğu: iki cümlenin yönü
Bu türde tek cümleye bakmak imkânsızdır. Bağlaç iki cümle arasındaki ilişkiyi kurar; ikisini birden okumadan karar verilemez.
A) Therefore B) However C) In addition D) For example E) Similarly
Önceki cümle: egzoz gazı yok → elektrikli araba için olumlu.
Sonraki cümle: elektrik kömür yakılarak üretiliyor → olumsuz.
Olumludan olumsuza geçiş = zıtlık → However.
Therefore sonuç ister (ama burada sonuç yok, çelişki var). In addition ve Similarly aynı yönde ekleme ister. For example örnek ister; ikinci cümle birincinin örneği değil.
1. İki cümle aynı yönde mi gidiyor? → in addition, moreover, similarly
2. Ters mi düşüyor? → however, nevertheless, on the contrary
3. Biri diğerinin sonucu mu? → therefore, thus, as a result
Ayrıntısı Bağlaçlar dersinde; burada önemli olan iki cümleyi birden okuma alışkanlığı.
Bazı şıklar anlamca uysa bile biçim olarak oturmaz: despite arkasına cümle almaz, although nokta ile başlayan cümlede tek başına kullanılmaz.
Boşluktan sonra isim mi cümle mi geldiğine bakmak, anlam bile bilmeden şık eler.
Tür 3 — Kelime boşluğu: eşdizim ve anlam yükü
Şıkların beşi de yakın anlamlıdır. Ayrım, kelimenin yanındaki isimle eşleşmesinde ya da cümlenin yükündedir.
A) make B) pose C) give D) do E) take
Beşi de "yapmak/vermek" alanında. Anlam yetmez; eşdizim karar verir: pose a threat.
Boşluğun eşini bulun: burada nesne threat.
"threat" hangi fiille gider? → pose (ya da present). make/do/give ile gitmez.
Emin değilseniz cümlenin yükünü kontrol edin: "serious threat" olumsuz; şıklardan hangisi bu tonu taşıyor?
Tek cümlelik kelime sorusundan daha kolaydır, çünkü metnin geri kalanı size konuyu ve tonu verir. Paragraf çevreden bahsediyorsa boşluk büyük olasılıkla o alanın kelimesidir.
Şıklardan biri isim, biri sıfat olabilir. Boşluktan önce to varsa fiil gerekir; a/an varsa isim gerekir. Bu kontrol tek başına iki şık eler.
Tür 4 — Edat boşluğu: en hızlı puan
Bu tür, cloze'un en kolay boşluğudur çünkü cevabı metinde değil, boşluğun solundaki kelimededir.
A) in B) on C) to D) for E) with
depend on kalıptır. Paragrafı hiç okumadan çözülür.
Boşluğun solundaki kelimeye bakın: fiil mi (depend), sıfat mı (aware), isim mi (solution)?
O kelimenin kalıbını hatırlayın: depend on, aware of, solution to.
Solunda kalıp yoksa anlama bakın: zaman mı, yer mi, yön mü?
Edat boşluğu saniyeler alır ve metinden bağımsızdır. Cloze'a başlarken beş boşluğu tarayıp varsa önce bunu işaretleyin; kalan süreyi zor boşluklara ayırın.
Fiil + edat, sıfat + edat ve isim + edat listelerinin tamamı Edatlar dersindedir. Burada sadece cloze içindeki davranışı anlatılıyor.
Gönderim kelimeleri — metnin görünmez ipleri
Bu kelimeler size boşluğun neyden bahsettiğini söyler. Cloze'da en güvenilir ipuçlarıdır çünkü tahmine yer bırakmazlar.
it / this → tekil bir şeye gönderir
they / these / those → çoğula gönderir
Boşluk özneyse ve sonraki cümlede "they" varsa, boşluk çoğul bir isim olmalıdır. Bu tek gözlem üç şık eleyebilir.
this / these / such genelde geriye (az önce söylenene) gönderir.
Temperatures are rising rapidly. Such changes threaten coastal cities.
Sıcaklıklar hızla yükseliyor. Bu tür değişimler kıyı kentlerini tehdit ediyor.
Paragraf aynı ismi farklı biçimlerde tekrar eder: the virus → the pathogen → it
Boşluk bu zincirin bir halkasıysa, cevap zincirin diğer halkalarıyla aynı şeyi anlatmalıdır.
İki şey sayıldığında: the former = ilki, the latter = ikincisi.
Bu ikili görünce hangi sıraya gönderdiğini kontrol edin; şıklar tam bu karışıklık üzerine kurulur.
Strateji: boşlukları sırayla çözmeyin
Cloze'un en büyük zaman tuzağı, 1. boşlukta takılıp kalmaktır. Oysa 4. boşluğu çözmek 1. boşluğu kolaylaştırabilir.
Önce metni baştan sona okuyun, boşluklara takılmadan. Amaç: konu ne, yazarın tonu ne, hangi zamanda anlatılıyor?
Edat ve kalıp boşluklarını işaretleyin. Bunlar metinden bağımsızdır, saniyeler alır.
Dilbilgisi boşluklarını çözün. Paragrafın zamanını artık biliyorsunuz.
Bağlaç ve kelime boşluklarını en sona bırakın. Bunlar en çok bağlam ister; metnin tamamını okumuş olmanız avantaja dönüşür.
1. boşluğa bak → şıkları tek tek dene → karar veremeden 2. boşluğa geç → metni hiç anlamadan beş boşlukla boğuş.
Neden yanlış: Cloze'da boşluklar birbirini destekler. Metni anlamadan çözülen boşluk, tahmindir.
Öğrencilerin en sık yaptığı hatalar
| Yapılan | Yapılması gereken | Neden |
|---|---|---|
| Sadece boşluğun olduğu cümleyi okumak | Bir önceki ve bir sonraki cümleyi de okumak | Bağlaç ve zaman boşluklarının cevabı o cümlede yoktur. |
| Şıkları tek tek boşluğa yerleştirip "kulağa doğru geleni" seçmek | Önce kendi cevabını düşünmek, sonra şıklara bakmak | Beş şık da dilbilgisel olarak oturacak biçimde seçilir. |
| Bilmediği kelimeyi görünce paragrafı bırakmak | O kelimeyi atlayıp cümlenin yönünü okumak | Cloze'da her kelimeyi bilmek gerekmez; ilişkileri görmek gerekir. |
| Boşlukları 1'den 5'e sırayla çözmek | Kolay türden başlayıp zora gitmek | Erken çözülen boşluk, sonraki boşluğun ipucudur. |
| Zaman kararını tek cümleye bakarak vermek | Paragrafın genel zamanına bakmak | Metnin bir zaman zinciri vardır; boşluk ona bağlanır. |
| Bağlaçta sadece anlama bakmak | Boşluktan sonra isim mi cümle mi geldiğini de kontrol etmek | Biçim kontrolü anlam bilmeden şık eler. |
Ezber kartı — şıklara bakıp türü tanı
| Şıklar neye benziyor? | Tür | Nereye bakılır |
|---|---|---|
| Aynı fiilin farklı hâlleri | Dilbilgisi | Paragrafın genel zamanı + zaman zarfları |
| however / therefore / moreover… | Bağlaç | Önceki ve sonraki cümlenin yönü |
| Yakın anlamlı beş kelime | Kelime | Boşluğun eşleştiği isim (eşdizim) + cümlenin yükü |
| in / on / to / for (tek kelime) | Edat | Boşluğun solundaki kelime (kalıp) |
| due to / in the light of / as a result of | Edat grubu | Mantık ilişkisi + arkasına isim geldiği kontrolü |
| it / they / this / these | Gönderim | Hangi isme gönderiyor; tekil mi çoğul mu |
| Farklı türden kelimeler (isim/sıfat/fiil) | Kelime türü | Boşluktan önceki a/an/the ya da to |
Tam örnek — beş boşluklu bir parça
Önce metni boşluklara takılmadan okuyun. Sonra → tuşuyla boşlukları tek tek açın.
(1) A) Despite B) Unless C) Through D) Because E) Besides → C) Through. Edat boşluğu. "Bu hareketler aracılığıyla" anlamı gerekiyor. A) zıtlık, D) sebep, E) ekleme ister. Ayrıca B) ve D) arkasına cümle alır, oysa boşluktan sonra isim öbeği (these movements) var.
(2) A) take off B) pick up C) put off D) give up E) call off → B) pick up. Kelime boşluğu (phrasal verb). pick up = (bilgi, sinyal) almak. Diğerleri sırasıyla havalanmak, ertelemek, vazgeçmek, iptal etmek — nesnesi "information" olamaz.
(3) A) Therefore B) For instance C) In addition D) However E) Likewise → D) However. Bağlaç boşluğu. Önceki cümle arıların doğrudan hedefe uçtuğunu söylüyor (olumlu); bu cümle dansın her zaman doğru olmadığını söylüyor (olumsuz). Yön değişiyor → zıtlık.
(4) A) with B) for C) by D) to E) at → C) by. Edat boşluğu. Kalıp: be fascinated by. Boşluğun solundaki kelime (fascinated) tek başına cevabı veriyor; metne bakmaya gerek yok.
(5) A) had shed B) have shed C) will shed D) shedding E) were shedding → B) have shed. Dilbilgisi boşluğu. "recent studies" yakın geçmişten bugüne uzanan bir durum gösterir → Present Perfect. Ayrıca eşdizim de doğrulanıyor: shed light on = aydınlatmak.
Soruyu çözerken dört adım
Metni bir kez boşluksuz okuyun. Konu ne, yazarın tonu olumlu mu olumsuz mu, hangi zamanda anlatılıyor? Bu 30 saniye, beş sorunun tamamını kolaylaştırır.
Her boşluğun türünü şıklara bakarak belirleyin. Aynı fiilin hâlleri mi, bağlaç mı, yakın anlamlılar mı, edat mı?
Kolaydan zora çözün. Önce edat/kalıp, sonra dilbilgisi, en son bağlaç ve kelime.
Bitince metni cevaplarla birlikte tekrar okuyun. Bir yerde tökezliyorsanız o boşluk yanlıştır — cloze'un kendi kendini denetleme özelliği budur.
Cloze, kendi başına çalışılabilecek bir konu değildir; dilbilgisi, bağlaç, edat ve kelime derslerinin uygulama alanıdır. Bu yüzden "cloze çalışmak" diye ayrı bir şey yapmayın — bunun yerine çözdüğünüz her cloze parçasında hangi türde boşlukta hata yaptığınızı not edin. Hatalar bir yerde toplanır: bağlaçta zayıfsanız Bağlaçlar dersine, eşdizimde zayıfsanız Collocations dersine dönün. Cloze size nereye çalışmanız gerektiğini gösteren bir tanı aracıdır.
Aklınızda kalsın
Cloze tek cümle sorusu değildir. Cevap çoğu zaman komşu cümlededir; önce metni okuyun.
Beş boşluk türü: dilbilgisi (zaman zinciri) · bağlaç (iki cümlenin yönü) · kelime (eşdizim + yük) · edat (soldaki kelime) · edat grubu (due to, in the light of).
Sırayla çözmeyin: önce edat, sonra dilbilgisi, en son bağlaç ve kelime.
Şıkların beşi de cümleye oturur. "Kulağa doğru gelen" yöntemi burada işe yaramaz; anlam ve bağlantı gerekir.
Gönderim kelimeleri (it, they, this, such) boşluğun tekil/çoğul ve konusunu ele verir.
Bitirince metni cevaplarla okuyun. Takıldığınız yer yanlış cevaptır.
Extra Practice — şimdi çözerek pekiştirin. Bu dersin karşılığı test seti: Cloze Test (YDT Practice).
TESTİ AÇ →